ریشه فرش یکی از حساسترین بخشهای آن است که علاوه بر زیبایی، نقش مهمی در حفظ استحکام بافت فرش دارد. از بین رفتن ریشه فرش اگر به موقع رسیدگی نشود، میتواند به باز شدن گرهها، آسیب به شیرازه و حتی کاهش عمر فرش منجر شود. بسیاری از افراد تصور میکنند ریشه تنها جنبه ظاهری دارد، در حالی که سلامت آن ارتباط مستقیمی با دوام فرش، بهویژه فرشهای دستباف، دارد. شناخت علتهای آسیب و اقدام به موقع برای ترمیم، از هزینههای سنگین آینده جلوگیری میکند.
ریشه فرش چه وظیفهای دارد؟
ریشه در واقع ادامه تارهای اصلی فرش است و وظایف مهمی بر عهده دارد، از جمله:
- حفظ انسجام گرههای فرش
- جلوگیری از باز شدن بافت
- افزایش دوام فرش
- حفظ ارزش فرشهای دستباف
- ایجاد زیبایی و نظم در ظاهر فرش
به همین دلیل آسیب به ریشه را نباید نادیده گرفت.
علت از بین رفتن ریشه فرش
دلایل مختلفی باعث آسیب دیدن ریشه فرش میشوند.
۱. شستشوی غیراصولی
استفاده از مواد شوینده قوی، سفیدکنندهها یا شستشوی نامناسب میتواند باعث ضعیف شدن الیاف ریشه شود.
۲. رطوبت ماندگار
اگر فرش بعد از شستشو به خوبی خشک نشود، ریشهها در معرض پوسیدگی قرار میگیرند.
۳. کشیده شدن فرش
کشیدن فرش روی زمین یا جابهجایی نادرست باعث پارگی و جدا شدن ریشهها میشود.
۴. رفتوآمد زیاد
در فرشهایی که در محلهای پرتردد قرار دارند، ریشهها بیشتر در معرض ساییدگی هستند.
۵. استفاده از جاروبرقی نامناسب
گیر کردن ریشه در برس جاروبرقی یکی از دلایل اصلی کنده شدن تدریجی ریشههاست.
۶. نور مستقیم خورشید
تابش طولانیمدت نور خورشید باعث خشک شدن و شکنندگی الیاف ریشه میشود.
۷. حشرات و بید
در فرشهای پشمی، بید و سایر حشرات میتوانند به ریشهها آسیب جدی وارد کنند.
نشانههای آسیب دیدن ریشه فرش
اگر موارد زیر را مشاهده کردید، بهتر است هرچه سریعتر برای ترمیم اقدام کنید.
- کوتاه شدن ریشهها
- نازک شدن الیاف
- زرد شدن ریشه
- پوسیدگی
- پارگی
- باز شدن شیرازه
- جدا شدن تارهای اصلی
اگر ریشه فرش از بین برود چه اتفاقی میافتد؟
بسیاری تصور میکنند تنها ظاهر فرش آسیب میبیند، اما در واقع مشکلات بسیار جدیتری ایجاد میشود.
- باز شدن بافت فرش
- آسیب به شیرازه
- کاهش استحکام فرش
- کاهش ارزش فرش دستباف
- افزایش هزینه تعمیرات
- احتمال پارگی قسمتهای کناری فرش
چگونه از آسیب دیدن ریشه فرش جلوگیری کنیم؟
برای افزایش عمر ریشه فرش رعایت چند نکته ساده بسیار مؤثر است.
- ریشهها را به صورت دورهای تمیز کنید.
- از کاور یا محافظ ریشه استفاده کنید.
- هنگام جارو کشیدن برس را روی ریشه قرار ندهید.
- فرش را در محیط مرطوب نگهداری نکنید.
- پس از شستشو، خشک شدن کامل فرش را جدی بگیرید.
- از کشیدن فرش روی زمین خودداری کنید.
- هرگونه پارگی کوچک را سریع تعمیر کنید.
آیا ریشه فرش قابل ترمیم است؟
بله. در بیشتر موارد میتوان ریشه آسیبدیده را ترمیم یا حتی بهطور کامل بازسازی کرد. نوع تعمیر به میزان آسیب بستگی دارد.
روشهای متداول عبارتاند از:
- ریشهبافی
- ریشهدوزی
- گرهزنی مجدد
- تقویت تارهای اصلی
- شیرازهدوزی
- دارکشی در صورت ایجاد جمعشدگی
در فرشهای نفیس و دستباف، انجام این خدمات باید توسط افراد متخصص انجام شود تا ارزش فرش حفظ گردد.
چه زمانی باید ریشه فرش را تعمیر کنیم؟
اگر هر یک از موارد زیر مشاهده شد، بهتر است تعمیر را به تعویق نیندازید.
- ریشهها کمتر از چند سانتیمتر باقی ماندهاند.
- قسمتی از تارهای اصلی نمایان شده است.
- شیرازه در حال باز شدن است.
- ریشهها پوسیده یا سیاه شدهاند.
- گرههای کناری در حال جدا شدن هستند.
هزینه ترمیم ریشه فرش
قیمت ترمیم به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- نوع فرش (ماشینی یا دستباف)
- میزان آسیب
- متراژ فرش
- نوع ریشهبافی
- نیاز به شیرازهدوزی
- نیاز به دارکشی یا رفو
هرچه آسیب زودتر تعمیر شود، هزینه نهایی نیز کمتر خواهد بود.
جمعبندی
از بین رفتن ریشه فرش مشکلی است که در صورت بیتوجهی میتواند به آسیبهای جدی در ساختار فرش منجر شود. نگهداری صحیح، جلوگیری از رطوبت، شستشوی اصولی و ترمیم بهموقع ریشهها، مهمترین عوامل افزایش عمر فرش هستند. اگر ریشههای فرش دچار پارگی، پوسیدگی یا ساییدگی شدهاند، بهتر است قبل از گسترش آسیب، آن را به متخصصان بسپارید.
در قالیشویی ادیب، خدمات تخصصی ریشهبافی، ریشهدوزی، شیرازهدوزی، رفو و ترمیم فرش با بهرهگیری از استادکاران مجرب انجام میشود. قالیشویی ادیب به عنوان بزرگترین قالیشویی در ایران و مجهزترین قالیشویی در ایران، خدمات خود را با ضمانتنامه کتبی و گارانتی ارائه میدهد. امکان رزرو آنلاین قالیشویی در سایت نیز فراهم است و علاوه بر شستشوی فرش، خدمات شستشوی مبل، خشکشویی مبلمان، رفو و ترمیم فرش، اعلاشویی را در تهران و حومه تهران، کرج و حومه کرج،قالیشویی تبریز و حومه تبریز، اردبیل و حومه اردبیل و رشت و حومه رشت ارائه میکند.
بیشتر بخوانید: ریشه زنی فرش دستباف و ماشینی
سوالات متداول
آیا از بین رفتن ریشه فرش قابل تعمیر است؟
بله، در بیشتر موارد با ریشهبافی و ریشهدوزی میتوان ریشه فرش را بهطور کامل ترمیم کرد.
علت اصلی پوسیدگی ریشه فرش چیست؟
رطوبت، شستشوی غیراصولی، نور مستقیم خورشید و استفاده نادرست از جاروبرقی از مهمترین عوامل هستند.
آیا ریشه آسیبدیده باعث خراب شدن کل فرش میشود؟
اگر به موقع تعمیر نشود، ممکن است گرههای کناری باز شده و آسیب به بخشهای اصلی فرش گسترش پیدا کند.
آیا فرش ماشینی هم نیاز به ترمیم ریشه دارد؟
بله، هرچند ساختار آن با فرش دستباف متفاوت است، اما آسیب ریشه میتواند باعث کاهش دوام و زیبایی فرش ماشینی شود.