فرش دستباف برادران عمواوغلی
فرش دستباف برادران عمواوغلی. این مقاله از کارخانه قالیشویی ادیب ( قالیشویی آنلاین) را بخوانید. تا با فرش های دستباف برادران عمواوغلی بیشتر آشنا شوید.
عمواوغلی ها که بودند:
خانواده هنرمند عمواوغلی، از بافندگان زبردست کهنمویی است. که مکتب جدیدی را در بافت فرش پایهگذاری کردند. صاحب سبک شدند و آثار بسیاری از خود به یادگار گذاشتند.
از کهنمویی به عمواوغلی:
محمد کهنمویی اهل کهنموی آذربایجان (روستایی مابین اسکو و کندوان) با اشتغال در حرفه نساجی و ابریشم بافی و تجارت از تولیدکنندگان صاحب نام تبریزی بود. در سال 1250 هـ.ق وارد مشهد شد. و ضمن تغییر شهرت خود از کهنمویی به عمواوغلی حرفه نساجی را رها کرد. و به کار تولید و بافت قالی روی آورد. محمد عمواوغلی صاحب دو پسر به نام های عبدالمحمد و علیخان شد. که هر دو فرزند او نیز در امر تولید قالی در مشهد به فعالیت پرداختند.
تشکیل کارگاه های عمواوغلی:
استاد عبدالمحمد عمواوغلی (متوفی سال 1314 هـ.ش) درکنار بزرگان تولید و طراحی قالی ایران از چهرههای انگشت شمار است. که به هنر قالیبافی ارزش و اعتلای ویژهای بخشید. وی به همراه برادرش درکارگاههای متعدد قالیبافی به کار پرداخت. بیشتر کارگاههای او در روستاهای محمودآباد (شش کیلومتری مشهد) – طرقبه (از ییلاقات مشهد) درخش و شاندیز قرار داشت. استاد عبدالمحمد عمواوغلی در تهیه نقشههای منحصر به فرد و رنگ آمیزی مواد مورد استفاده در قالی بافی تبحر خاصی داشت. طراحانی نظیر عبدالکریم اهل کرمان و استاد عبدالحمید صنعت نگار به روی این قالیها طرح های بدیلی را نقش کردهاند.
ویژگیهای فرشهای عمواوغلی
از ویژگیهای مهم فرشهای عمواوغلی وزن اندک، لطیف بودن، استفاده از رنگهای طبیعی، بافت ریز قالی و تعداد گره فراوان می باشد.
رجشمار قالی های عمواوغلی:
رجشمار قالیهای عمواوغلی بین 40 تا 150 گره متغیر بود. و بیشتر قالیها دارای حاشیههای طولی و عرضی است.
گلیم بافی فرش های عمواوغلی:
گلیمبافی به صورت سراسر و متصل بافته می شد.
بافت و گره فرش های عمو اوغلی:
اکثر فرشها بزرگ پارچه هستند و هر دو گره متقارن و نامتقارن بافته شدهاند. طرح و نقش قالیها، انواع لچک ترنج و افشان یا گلدانی است.
الهام فرش شیخ صفی:
طرح قالی شیخ صفی را برای اولین بار در فرش بافی ایران وارد کردند. این دو برادر اوایل قرن حاضر به لندن رفتند. و طرح این جفت قالی را دیدند. و در ایران علاوه بر بازبافی آن، نمونههای متعددی در ابعاد مختلف از طرح قالیهای شیخ صفی بافتند. تعداد کمی از قالیهای عمواوغلی در اواخر دوره قاجار و بقیه اوایل و اواسط دوره پهلوی بافته شدند.
برادران عمواوغلی با فرشهای بزرگ پارچه کار میکردند و ارزش مجددی به فرش ایران دادند و میتوان گفت فرش ایران را شناسنامهدار کردند. آنان افراد متعهدی نسبت به کار خود بودند و از نظر طراحی، آثار آنان بسیار پرکار و آرامشی باورنکردنی در سراسر کار آنان احساس میشود. در دنیای معاصر کارهای آنان نوآورانه است و نقش مایهها بسیار کوچک و ظریف هستند.
شاهکارهای فرش عمواوغلی در موزه های کشور
– آخرین بافته عمواوغلی دو قطعه قالی 140 متری بود که هماکنون در کاخ مرمر سعدآباد نگهداری میشود، رنگ این قالیها کرم و نقشه آن ها افشان است.
– عمواوغلی در سال 1314 برای باشگاه افسران یک قالی با طراحی همانند قالی شیخ صفی اردبیل به ا ندازه 407*628 سانتیمتر مربع بافتند که در هر مترمربع آن یک میلیون گره بافته شده بود.
– قالی نقشه گلدانی (کپی برداری از قالی معروف گلدانی در موزه هنر و صنعت وین در اتریش) که هم اکنون در مجموعه قالیهای قدیمی شرکت سهامی قالی ایران نگهداری میشود.
– قالی افشان شاه عباسی/ محل بافت: مشهد/ دوره تاریخی: قاجاری، اواسط قرن 13 ه.ش/ رج شمار و گره: 70 گره متقارن در 7 سانتی متر/ محل نگهداری: موزه فرش آستان قدس رضوی
این قالی تمام ابریشم یکی از قالیهای مجموعه عبدالمحمد عمواوغلی است که در موزه فرش نگهداری میشود. طراحی این قالی بسیار زیبا احتمالاً توسط هنرمند کرمانی، عبدالحمید صنعت نگار انجام شده است. بافت ظریف، طرح پیوسته و هماهنگ و همچنین رنگرزی طبیعی از مهمترین ویژگیهای این قالی به شمار میرود.