فرش دستباف یکی از ارزشمندترین صنایع دستی ایران و از مهمترین سرمایههای هر خانه محسوب میشود. بسیاری از فرشهای دستباف علاوه بر ارزش هنری، ارزش اقتصادی بالایی نیز دارند و در صورت نگهداری صحیح، با گذشت زمان ارزش آنها افزایش پیدا میکند. به همین دلیل آشنایی با 5 عیوب فرش دستباف را بشناسید! میتواند هنگام خرید، نگهداری و حتی شستشوی فرش، از بروز خسارتهای سنگین جلوگیری کند.
اگر قصد خرید یک فرش دستباف را دارید یا میخواهید از فرش ارزشمند خود بهدرستی نگهداری کنید، بهتر است با رایجترین عیوب این نوع فرشها آشنا شوید. برخی از این ایرادها قابل ترمیم هستند، اما بعضی دیگر ممکن است هزینه بالایی برای تعمیر داشته باشند یا حتی غیرقابل جبران باشند.
چرا شناخت عیوب فرش دستباف اهمیت دارد؟
فرش نیز مانند هر کالای ارزشمند دیگری در معرض آسیب قرار دارد. حملونقل نادرست، نگهداری غیراصولی، شستشوی نامناسب یا حتی ایرادات هنگام بافت میتوانند کیفیت و ارزش فرش را کاهش دهند.
شناخت این عیوب به شما کمک میکند:
-
هنگام خرید فرش انتخاب بهتری داشته باشید.
-
از کاهش ارزش فرش جلوگیری کنید.
-
آسیبها را قبل از گسترش، شناسایی و برطرف نمایید.
-
در زمان شستشو و نگهداری، اصول صحیح را رعایت کنید.
در ادامه با 5 عیوب فرش دستباف را بشناسید! بیشتر آشنا میشویم.
1. عیوب ناشی از حملونقل و نگهداری
یکی از رایجترین آسیبهای فرش دستباف، مشکلاتی است که در زمان جابهجایی یا انبارداری به وجود میآید. بسیاری از این آسیبها در صورت بیتوجهی، هزینه زیادی برای ترمیم خواهند داشت.
مهمترین این عیوب عبارتاند از:
-
شکستگی فرش در اثر تا کردن طولانیمدت
-
پوسیدگی ناشی از رطوبت
-
بیدخوردگی و آسیب حشرات
-
جویده شدن الیاف توسط موش یا سایر جوندگان
-
ساییدگی بر اثر کشیده شدن روی زمین یا آسفالت
-
ایجاد پارگی هنگام حملونقل
در بسیاری از موارد، این نوع آسیبها بهطور کامل قابل جبران نیستند و هزینه ترمیم آنها بالا خواهد بود. به همین دلیل توصیه میشود فرش دستباف همیشه بهصورت لولهشده و در محیطی خشک و دور از رطوبت نگهداری شود.
2. عیوب مربوط به دارکشی و فرآیند بافت
کیفیت دارکشی و بافت، نقش بسیار مهمی در دوام و زیبایی فرش دارد. حتی اگر از بهترین الیاف و رنگها استفاده شود، اجرای نادرست مراحل بافت میتواند باعث ایجاد ایرادهای مختلف در فرش شود.
از مهمترین عیوب این بخش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
چینخوردگی فرش
-
سرکجی یا کج شدن ابتدا و انتهای فرش
-
بلند شدن یک سمت فرش
-
سست بودن تارها
-
پودگذاری غیراصولی
-
انتخاب نامناسب نخ از نظر جنس یا تاب
-
بینظمی در بافت
-
نقص در گلیمبافی و ریشهبافی
-
پارگی هنگام بافت
-
جفتیبافی و سایر تقلبهای بافت
-
پرداخت و قیچیکاری غیراصولی
-
دو دست شدن فرش در اثر بافت توسط چند بافنده
این مشکلات معمولاً هنگام خرید فرش توسط کارشناسان قابل تشخیص هستند.
3. کج شدن فرش
یکی دیگر از مواردی که در فهرست 5 عیوب فرش دستباف را بشناسید! قرار میگیرد، کج شدن یا اصطلاحاً “سرکجی” فرش است.
این مشکل معمولاً به دلیل دارکشی غیراصولی، کشش نامناسب تارها یا اشتباه در مراحل بافت ایجاد میشود.
خوشبختانه در بسیاری از موارد، این ایراد با استفاده از خدمات تخصصی دارکشی فرش قابل اصلاح است. البته هرچه این مشکل زودتر تشخیص داده شود، احتمال موفقیت در ترمیم آن بیشتر خواهد بود.
4. تداخل رنگ در فرش دستباف
تداخل رنگ یکی از شناختهشدهترین مشکلات فرشهای دستباف است. این مشکل بیشتر در فرشهایی دیده میشود که از رنگهای طبیعی یا رنگرزی غیراستاندارد استفاده شده باشد.
علتهای اصلی تداخل رنگ عبارتاند از:
-
شستشوی غیراصولی
-
آبکشی نامناسب
-
استفاده از مواد شوینده غیراستاندارد
-
خیس ماندن طولانی فرش
-
خشک شدن نامناسب
در صورت ایجاد این مشکل، استادکاران رفو و رنگبرداری با استفاده از روش قلمزنی فرش میتوانند تا حد زیادی ایراد را برطرف کنند.
5. از بین رفتن ریشه فرش
ریشه فرش علاوه بر زیبایی، نقش مهمی در استحکام بافت آن دارد. به همین دلیل آسیب دیدن ریشهها نباید نادیده گرفته شود.
از مهمترین دلایل از بین رفتن ریشه فرش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
پاخوردگی زیاد
-
شستشوی غیراصولی
-
کشیده شدن فرش روی زمین
-
پوسیدگی
-
بیدخوردگی
در چنین شرایطی، با انجام ریشهزنی فرش میتوان ظاهر و استحکام فرش را تا حد زیادی بازیابی کرد. بسته به نوع فرش، از ریشههای زنجیری، دوگره، دوبل یا سایر روشهای تخصصی استفاده میشود.
رفوگری؛ راهی برای ترمیم بسیاری از عیوب فرش
امروزه با استفاده از تجهیزات پیشرفته و تجربه استادکاران رفوگر، بسیاری از آسیبهای فرش دستباف قابل ترمیم هستند. البته موفقیت در ترمیم، به میزان آسیب و زمان مراجعه بستگی دارد.
برخی از خدمات رفوگری عبارتاند از:
ترمیم پوسیدگی
در پوسیدگیهای سطحی، قسمت آسیبدیده اصلاح یا تعویض شده و استحکام فرش دوباره بازگردانده میشود.
ترمیم پارگی
پارگیهای فرش با دوخت تخصصی یا در برخی موارد با روشهای مخصوص ترمیم میشوند تا محل آسیب تا حد امکان نامشخص باشد.
رفع بیدخوردگی و کل شدن فرش
در قسمتهایی که بر اثر بیدخوردگی یا پاخوردگی، بافت فرش از بین رفته است، عملیات بافت مجدد انجام میشود تا طرح فرش بازیابی شود.
نخنما شدن فرش
نخنما شدن یکی از عیوب رایج فرشهای قدیمی است که معمولاً در اثر استفاده طولانیمدت ایجاد میشود. در بسیاری از موارد امکان کاهش اثر آن وجود دارد، اما ترمیم کامل همیشه امکانپذیر نیست.
پودنما شدن
اگر پودهای فرش نمایان شوند، بسته به میزان آسیب، ممکن است امکان ترمیم وجود داشته باشد. تشخیص این موضوع باید توسط کارشناس رفوگری انجام شود.
جمعبندی
شناخت 5 عیوب فرش دستباف را بشناسید! به شما کمک میکند هنگام خرید، نگهداری و شستشوی فرش تصمیمات بهتری بگیرید. بسیاری از مشکلات مانند تداخل رنگ، پارگی، بیدخوردگی، آسیب ریشه یا کج شدن فرش، در صورت مراجعه به مراکز تخصصی قابل ترمیم هستند؛ اما پیشگیری همیشه کمهزینهتر و مؤثرتر از تعمیر خواهد بود.
قالیشویی ادیب با بهرهگیری از استادکاران مجرب، تجهیزات مدرن و استفاده از روشهای تخصصی، خدمات شستشوی فرش دستباف، اعلاشویی، رفو و ترمیم فرش، ریشهزنی، دارکشی، قلمزنی و لکهبرداری را با ضمانتنامه کتبی و گارانتی ارائه میدهد. همچنین امکان رزرو آنلاین قالیشویی برای مشتریان در تهران و حومه تهران، کرج و حومه کرج، تبریز و حومه تبریز و اردبیل و حومه اردبیل فراهم شده است.