شستشوی انواع گلیم؛ روش صحیح شستن گلیم دستباف و ماشینی
گلیم به دلیل بافت تخت و بدون پرز، ظاهر متفاوتی نسبت به فرش‌های معمولی دارد؛ اما این به معنی ساده‌تر بودن شستشوی آن نیست. شستشوی انواع گلیم به جنس الیاف، نوع بافت، ثبات رنگ، میزان آلودگی و حتی شیوه بافت آن بستگی دارد. یک گلیم دستباف بلوچ را نمی‌توان دقیقاً با همان روشی شست که یک گلیم ماشینی یا گلیم قشقایی شسته می‌شود.
آب، شوینده، فشار مکانیکی و نحوه خشک شدن اگر متناسب با ساختار گلیم انتخاب نشوند، ممکن است باعث رنگ‌دهی، تغییر فرم، جمع‌شدگی، آسیب به بافت یا تغییر ظاهر گلیم شوند. به همین دلیل شناخت نوع گلیم قبل از شستشو اهمیت زیادی دارد.
انواع گلیم برای شستشو
گلیم دستباف
گلیم دستباف با استفاده از تار و پود و به صورت دستی بافته می‌شود. در این نوع گلیم ممکن است از پشم، پنبه، مو و در برخی نمونه‌ها الیاف ظریف‌تر استفاده شده باشد.
گلیم‌های دستباف ارزش هنری و اقتصادی متفاوتی دارند و در بسیاری از نمونه‌ها رنگرزی سنتی و استفاده از رنگ‌های طبیعی یا ترکیبی دیده می‌شود. همین موضوع باعث می‌شود آزمایش ثبات رنگ قبل از شستشو اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.
شستشوی گلیم دستباف حساس‌تر از یک گلیم ماشینی معمولی است؛ زیرا علاوه بر آلودگی، باید وضعیت بافت و رنگ آن نیز حفظ شود. گلیم‌های قدیمی و دستباف را نباید صرفاً به دلیل نداشتن پرز، مشابه کف‌پوش‌های معمولی شستشو داد.
گلیم ماشینی
گلیم ماشینی با دستگاه‌های صنعتی تولید می‌شود و معمولاً از الیاف مصنوعی یا ترکیبی از الیاف مختلف استفاده می‌کند. ساختار آن از نظر تراکم، نوع نخ و ثبات رنگ می‌تواند با گلیم دستباف متفاوت باشد.
اگرچه شستشوی گلیم ماشینی در بسیاری از موارد ساده‌تر است، اما باز هم نباید بدون توجه به جنس و دستورالعمل تولیدکننده با شوینده‌های قوی یا روش‌های نامناسب شسته شود.
گلیم ماشینی معمولاً ساختار یکنواخت‌تری دارد، اما روش شستشو همچنان باید بر اساس جنس الیاف انتخاب شود.
شستشوی گلیم بلوچ
گلیم بلوچ از نمونه‌های شناخته‌شده گلیم‌های مناطق شرقی ایران است و معمولاً با نقوش هندسی و رنگ‌های خاص شناخته می‌شود. در شستشوی گلیم بلوچ باید توجه ویژه‌ای به ثبات رنگ و سلامت بافت داشت.
استفاده از مواد سفیدکننده یا شوینده‌های بسیار قوی می‌تواند ظاهر رنگ‌ها را تغییر دهد. اگر گلیم بلوچ قدیمی یا ارزشمند باشد، بهتر است قبل از شستشو وضعیت تار و پود و احتمال رنگ‌دهی آن بررسی شود.
شستشوی گلیم قشقایی
گلیم قشقایی به دلیل نقش‌های هندسی، رنگ‌های متنوع و ارتباط با هنر بافندگی عشایر فارس شناخته می‌شود. در شستشوی این گلیم، کنترل رنگ اهمیت زیادی دارد. بعضی نمونه‌های قدیمی ممکن است در برابر رطوبت یا مواد شوینده واکنش متفاوتی داشته باشند.
برای گلیم‌های قشقایی قدیمی، استفاده از یک ماده شوینده بدون تست قبلی می‌تواند ریسک تغییر رنگ داشته باشد. همچنین فشار مکانیکی زیاد ممکن است به بخش‌هایی از بافت که در اثر گذر زمان ضعیف شده‌اند آسیب بزند.
شستشوی گلیم ایلام
گلیم ایلام از صنایع‌دستی شناخته‌شده غرب ایران است و در بسیاری از نمونه‌ها نقوش هندسی و رنگ‌بندی متنوع دیده می‌شود.
برای شستشوی گلیم ایلام، نوع نخ و وضعیت رنگ‌ها باید بررسی شود. در نمونه‌های دستباف، شستشوی ملایم و آبکشی کامل اهمیت زیادی دارد.
اگر گلیم دارای بخش‌های فرسوده، پارگی یا ریشه‌های آسیب‌دیده باشد، بهتر است پیش از شستشو این قسمت‌ها بررسی شوند.
شستشوی گلیم شیریکی پیچ
شیریکی‌پیچ از گلیم‌های خاص منطقه کرمان است که ساختار بافت و شیوه اجرای نقوش آن با بسیاری از گلیم‌های معمولی تفاوت دارد.
این نوع گلیم به دلیل تکنیک بافت و جزئیات نقوش، هنگام شستشو نیازمند دقت بیشتری است. فشار زیاد، برس‌زنی شدید یا استفاده از مواد نامناسب می‌تواند روی ساختار ظریف نقش‌ها اثر بگذارد.
ساختار بافت شیریکی‌پیچ به گونه‌ای است که هنگام شستشو باید علاوه بر تمیزی سطح، یکپارچگی بافت و فرم نقش‌ها نیز حفظ شود.
شستشوی گلیم خمسه
گلیم خمسه به بافته‌های مناطق مرتبط با ایل خمسه در استان فارس گفته می‌شود و در بسیاری از نمونه‌ها نقوش هندسی و رنگ‌های شاخص دیده می‌شود.
در شستشوی این گلیم‌ها، نوع نخ، قدمت، کیفیت رنگرزی و وضعیت بافت تعیین می‌کند که چه روش و شوینده‌ای مناسب باشد.
لکه‌گیری گلیم قبل از شستشو
لکه‌های گلیم را نمی‌توان با یک روش ثابت پاک کرد. چربی، چای، قهوه، جوهر، مواد غذایی و لکه‌های ناشی از مواد شیمیایی، هرکدام نیاز به روش متفاوتی دارند.
برای لکه تازه چه کنیم؟
اگر مایعی روی گلیم ریخت، ابتدا باید رطوبت اضافی جذب شود. مالیدن شدید پارچه روی لکه می‌تواند باعث پخش شدن آن در اطراف شود.
بهتر است:
- رطوبت اضافی را با پارچه تمیز جذب کنید.
- لکه را نسابید.
- از ریختن چند ماده مختلف روی آن خودداری کنید.
- نوع لکه را قبل از استفاده از لکه‌بر مشخص کنید.
لکه‌های قدیمی گلیم
لکه قدیمی ممکن است به عمق بافت نفوذ کرده باشد و برای پاک شدن به فرآیند متفاوتی نیاز داشته باشد. استفاده مکرر از مواد خانگی بدون شناخت جنس گلیم ممکن است باعث ایجاد لکه جدید یا تغییر رنگ شود.
شستشوی حرفه‌ای انواع گلیم
شستشوی گلیم، به‌خصوص نمونه‌های دستباف، فقط پاک کردن آلودگی سطحی نیست. نوع بافت، الیاف، رنگ، قدمت، میزان آلودگی و وضعیت کناره‌ها باید قبل از انتخاب روش شستشو بررسی شود.
اگر گلیم دارای ارزش هنری، قدمت بالا، رنگ‌های حساس یا بافت آسیب‌دیده باشد، استفاده از روش نامناسب می‌تواند هزینه ترمیم آن را بیشتر کند. قالیشویی ادیب خدمات شستشوی انواع گلیم را با توجه به نوع بافت و شرایط آن ارائه می‌کند.
جمع‌بندی
شستشوی انواع گلیم باید بر اساس ساختار و جنس هر گلیم انجام شود. گلیم‌های بلوچ، قشقایی، ایلام، شیریکی‌پیچ و خمسه اگرچه همگی در گروه گلیم‌های ایرانی قرار می‌گیرند، اما از نظر نوع بافت، نقوش، رنگ و مواد اولیه یکسان نیستند.
در گلیم‌های دستباف، بررسی ثبات رنگ، سلامت بافت و انتخاب شوینده مناسب اهمیت بیشتری دارد؛ در حالی که گلیم‌های ماشینی نیز باید بر اساس نوع الیاف و دستورالعمل تولیدکننده شسته شوند.
در نهایت، یک شستشوی اصولی باید سه هدف را هم‌زمان دنبال کند: از بین بردن آلودگی، حفظ رنگ و محافظت از ساختار گلیم.
سوالات متداول درباره شستشوی انواع گلیم
بله. گلیم دستباف به دلیل تفاوت در نوع بافت، رنگرزی و الیاف ممکن است حساسیت بیشتری داشته باشد و قبل از شستشو نیاز به بررسی دقیق‌تری داشته باشد.
خیر. وایتکس می‌تواند باعث تغییر رنگ و آسیب به الیاف شود و برای شستشوی عمومی گلیم مناسب نیست.
خیس شدن بیش از اندازه و باقی ماندن طولانی‌مدت رطوبت می‌تواند برای گلیم مشکل‌ساز شود.
گلیم‌های دستباف، قدیمی، دارای رنگ‌های حساس یا بافت آسیب‌دیده معمولاً به دقت بیشتری در فرآیند شستشو نیاز دارند.
لزومی ندارد. هر گلیم باید بر اساس نوع الیاف، رنگ، بافت، قدمت و شرایط آن بررسی شود و سپس روش شستشو انتخاب شود.
ثبات پایین برخی رنگ‌ها، استفاده از مواد نامناسب، رطوبت طولانی یا فرآیند شستشوی نادرست می‌تواند باعث انتقال رنگ در برخی گلیم‌ها شود.
بهترین روش به نوع گلیم و وضعیت آن بستگی دارد. برای گلیم‌های دستباف، به‌خصوص نمونه‌های قدیمی و ارزشمند، بررسی جنس، رنگ و بافت قبل از شستشو اهمیت زیادی دارد.
2 پاسخ
بسیار مطالب جالبی دارید و سایت عالی و پر محتوا . تبریک به شما
از همکاران شما و قالیشویی در شیراز هستیم … براتون آرزوی موفقیت داریم
سلام
ما سایت شما را بررسی کردیم. واقعا عالی و فوق العاده است. به شما تبریک می گوییم. طبق بررسی ما رضایت مشتریان از خدمات شما بسیار بالاست و این جای خوشحالی دارد که خدمات به این خوبی ارائه می کنید.
خوشحال می شویم اگر خدمات خودتان را در سایت تبلیغ قالیشویی و مبل شویی که محلی برای تبلیغات رایگان سایت ها و کسب و کارهای این حوزه می باشد، معرفی و تبلیغ نمایید تا مشتریان بیشتری شما را پیدا کنند.
ما در سایت تبلیغات قالیشویی تمام تلاش خود را به کار بسته ایم که با ایجاد بستر مناسب موجب رونق کسب و کار شما گردیم و همکاری شما مایه مباهات برای این مجموعه می باشد.
با احترام
سایت جامع تبلیغات رایگان قالیشویی و مبل شویی